Antibioticaresistentie is een groot probleem voor mens en dier. Hoe vaker antibiotica ingezet worden, hoe groter de kans op resistentieontwikkeling tegen antibiotica. Het is daarom van belang het gebruik van antibiotica te verminderen. De pluimveesector wil dat ook.

Het doel van het programma Antibioticavrije Pluimveeketen van Innovatie Agro & Groen, dat tussen 2012 en 2014 is uitgevoerd, was een antibioticavrije pluimveeketen te realiseren. Dat doel is nog niet helemaal gerealiseerd, zo is te lezen in de Eindrapportage Antibioticavrije Pluimveeketen die in december 2015 verscheen. Maar er zijn wel flinke stappen gezet.

Basisomstandigheden

In het programma werd intensief samengewerkt met 2 Sisters Storteboom, een grote producent van kipproducten en dertig vleeskuikenhouders. In het programma, dat in drie fasen werd uitgevoerd, zijn een aantal aspecten onder de loep genomen: naast het werken in de keten, samenwerking en het delen van kwaliteitsinformatie was er aandacht voor basisomstandigheden zoals water, klimaat, hygiëne en kuikenopvang. De bedrijven investeerden ruim € 250.000 in waterkwaliteit en maatregelen om basisomstandigheden op orde te krijgen.

Het resultaat van de inspanningen was een forse reductie van het antibioticagebruik. De deelnemende bedrijven lieten bij de start van het programma meer antibiotica te gebruiken dan gemiddeld in Nederland, maar tijdens het programma daalde het gebruik sneller dan gemiddeld in Nederland.

Antibioticareductie

Het gebruik van antibiotica wordt uitgedrukt in Dier Dag Dosering per Jaar (DD/DJ). In 2014 ligt het gemiddeld gebruik bij de deelnemende bedrijven met 9,4 DD/DJ ruim 40% onder het landelijk gemiddelde. In vergelijking met 2009 is het gebruik met 73 % gedaald.

De overheid heeft met 2009 als peildatum als doel geformuleerd het antibioticagebruik te reduceren van 20% in 2011 naar 50% in 2013 en 70% in 2015. Van de deelnemende bedrijven zat in 2014 81% binnen dit streefgebied, de doelstelling van de overheid. En in het eerste halfjaar van 2015 had 93% de reductiedoelstelling bereikt. 28 % van de bedrijven produceert zelfs antibioticavrij in 2015 (antibioticagebruik van < 1DD/DJ). Bij de aanvang in 2012 was dat percentage niet meer dan 4%.

Het dalend gebruik heeft geen aantoonbaar effect op pododermatites, een pootaandoening, zo is te lezen in het rapport. Het voorkomen van deze kwaal daalt zelfs in de periode van het programma. Betere aandacht voor het strooisel werkt, want pododermatitis hangt samen met de kwaliteit van het strooisel.

Vleeskuikenketens

Een van de aandachtspunten om de keten te versterken is gericht op ontsluiten van kennis. Informatie wordt niet altijd gedeeld, soms is informatie ook niet betrouwbaar in verband met commerciële belangen. 2 Sisters Storteboom heeft daarom actie ondernomen in het proces om kennis en kwaliteitsinformatie te delen.

Om een verbetering te realiseren met alle voorschakels in de keten, hebben de bedrijven die samenwerkten in het programma met de Stichting PLUIMNED een PPS (Publiek Private Samenwerking), een onderzoeksproject 'Gezonde Vleeskuikenketen' opgezet om verder te werken aan de uitdaging van een antibioticavrije keten.

(Bron foto: Thinkstock)

Antibioticareductie bij pluimvee