In een zorgboerderij wordt een agrarische tak gecombineerd met zorg. Dat boeren hun bedrijf openstellen voor kwetsbare groepen in de samenleving vraagt flink wat aanpassingen. Je kunt je afvragen wat boeren bezielt om dit te doen? Wat zijn hun drijfveren?

De Stichting Omslag en zorgboerderij ’t Paradijs zoeken naar manieren om het gesprek tussen zorgboeren over hun drijfveren op gang te brengen. Ze willen weten wat hun motivatie is en hebben daarom de Wetenschapswinkel van Wageningen University & Research gevraagd een onderzoek uit te voeren.

Drijfveren

Samen met studenten hebben onderzoekers tien zorgboerderijen bestudeerd. Er is met vragenlijsten gewerkt en er zijn interviews gehouden. Ook hebben studenten een tijd doorgebracht op een bedrijf en gesproken met zorgboeren, personeel en cliënten. Op basis van die gesprekken, interviews en ingevulde vragenlijsten kwamen de onderzoekers tot een beeld van wat de zorgboeren echt belangrijk vinden.

De brochure 'Zin in landbouw en zorg' laat zien dat er verschillende drijfveren zijn. De onderzoekers komen in die brochure tot een vierdeling van drijfveren: uitdaging, levensstijl, de andere omgeving en de essentie.

Uitdaging en levensstijl

Uitdaging in in het werk kan een belangrijke drijfveer zijn. Dat heeft te maken met ondernemerschap, zelfontplooiing en kwaliteit. Het gaat daarbij om een rendabel bedrijf, kwaliteit leveren, pionieren of werken aan innovatie.

Bij de drijfveren onder het etiket 'levensstijl' gaat het om een manier van leven. Leven als een zorgboer is een veelzijdige, avontuurlijke manier van leven die een intensief contact met natuur en dieren combineert met het contact met mensen. Het gaat daarbij ook over dingen samen doen als gezin, over zelfvoorzienendheid of autonomie.

Onder de term 'andere omgeving' worden drijfveren en waarden genoemd die gaan om een gevoel van verantwoordelijkheid voor andere mensen of voor de natuur, het land, de dieren en de plek.

Eigen identiteit

En met de 'essentie' wordt de essentie van het leven bedoeld. Bij die drijfveren gaat het er om dat je deel uitmaakt van een groter geheel. Het gaat om zingeving, levensbeschouwing en geloof. Het kan gaan op een gerichtheid op God of het spirituele. Rentmeesterschap en roeping zijn sleutelwoorden.

De drijfveren zijn nogal verschillend, maar hebben vaak een relatie met elkaar. Soms kunnen ze ook wringen. Zo kan het belang van zoveel mogelijk aandacht geven aan deelnemers en altijd voor hen klaar staan, botsen met de eigen autonomie of de aandacht voor het eigen gezin. Zorgboeren verschillen in de nadruk die ze leggen op bepaalde drijfveren en waarden. Zo ontstaat op elke zorgboerderij een eigen identiteit door de unieke combinatie van aspecten waar de nadruk op gelegd wordt.

Drijfveren van zorgboeren