De huidige beleidsronde van het Europese Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) loopt van 2014 tot 2020. Vanaf 2021 zal een nieuw GLB ingaan. De voorstellen van de Europese Commissie wil met dit nieuwe GLB een aantal doelen bereiken zoals het bevorderen van een slimme en veerkrachtige landbouwsector en het leveren van een bijdrage aan doelstellingen voor klimaat en natuurlijke omgeving. In het nieuwe beleid hebben lidstaten veel vrijheid om keuzes te maken in toeslagen en maatregelen.

Klimaat, bodem en biodiversiteit

Op verzoek van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van de Tweede Kamer heeft het Louis Bolk Instituut verkend wat de effecten zijn van de voorstellen van het nieuwe GLB op bodemkwaliteit, biodiversiteit, innovatie, klimaat en agrarisch natuurbeheer.

Het rapport 'Het GLB na 2020: mogelijkheden voor biodiversiteit, bodem en klimaat', dat onlangs verscheen, laat zien dat door slimme keuzes zo'n 20% van de doelen voor klimaat, bodem en biodiversiteit te realiseren is. De onderzoekers bevelen wel aan maatregelen te richten op perceelsniveau. En instrumenten als de Kringloopwijzer en de Biodiversiteitsmonitor zijn uitstekende hulpmiddelen voor sturing en monitoring.

Inkomen

In een andere studie keken onderzoekers van Wageningen Economic Research wat het effect is van het nieuwe GLB op het inkomen van agrarisch ondernemers. Zij zijn bij de keuzemogelijkheden van verschillende scenario's uitgegaan. Een basisscenario, dat min of meer een voortzetting is van het huidige GLB-beleid, en scenarioberekeningen waarbij meer geld uitgetrokken wordt om duurzaamheidsdoelen te bereiken.

Eco-schematoeslag

Uit het rapport 'Verkenning gevolgen GLB-voorstellen voor landbouwinkomens in Nederland' blijkt dat in het basisscenario het berekende gemiddelde inkomen in 2021 1% lager dan in 2020. Zou de overheid er voor kiezen het het bedrag voor basisinkomenstoeslag te verminderen en meer uit te trekken voor een eco-schema toeslag voor duurzaamheid, dan ziet het er anders uit.

De eco-schematoeslag varieert van € 205 per ha in het basisplus-scenario tot € 1.650 in het zware eco-schemascenario. Voor boeren die deelnemen aan een eco-schema betekent dit dat het inkomen hoger wordt. Voor de groep niet-deelnemers neemt het inkomen gemiddeld af met 10 tot 20%.

(Bron foto: Shutterstock)

Effecten vernieuwd GLB op duurzaamheid en inkomen