Alternatieven voor dierproeven

Het gebruik van dierproeven is onderwerp van voortdurende maatschappelijk discussie. De ontwikkeling en inzet van alternatieven voor dierproeven heeft dan ook een breed maatschappelijk draagvlak. In haar Plan van Aanpak heeft toenmalig staatsecretaris Dijksma van Economische Zaken een aantal speerpunten geformuleerd om het dierenwelzijn te bevorderen en het aantal dierproeven zoveel mogelijk terug te dringen. De staatssecretaris benadrukt de gezamenlijke verantwoordelijkheid van private en publieke partijen om te komen tot zo min mogelijk dierproeven en – waar ze (nog) onvermijdelijk zijn – te zorgen voor optimale verfijning, vervanging en vermindering (de zogeheten 3V’s).

Denktank

Om tot een doorbraak op de ontwikkeling en inzet van alternatieven voor dierproeven komen, heeft de staatssecretaris in juli 2014 de Denktank Aanvullende Financiering Alternatieven voor dierproeven ingesteld. De opdracht was te komen tot een gedragen voorstel hoe aanvullende middelen kunnen worden gegenereerd om in te zetten naast het budget van de Rijksoverheid. Het uitgangspunt van het voorstel en advies is de gedeelde maatschappelijke wens om het aantal dierproeven in Nederland te reduceren, de kwaliteit en relevantie van (wetenschappelijk) onderzoek voor mens, dier en milieu te verbeteren, en de bedrijvigheid in Nederland te stimuleren.

Virtueel netwerk

De denktank constateert dat een groot aantal relevante excellente onderzoekgroepen en innovatieve bedrijven momenteel al gebruik maakt van de (technologische) mogelijkheden om proefdiervrij te kunnen werken, bijvoorbeeld door het toenemende gebruik van menselijke cellen. Ook diverse maatschappelijke organisaties en individuen pleiten actief voor alternatieve benaderingen. Deze zogeheten pioniers zijn nu onvoldoende op de hoogte van elkaars activiteiten en mogelijkheden. Om de synergie tussen deze pioniers te vergroten, bepleit de Denktank om te beginnen met de oprichting van een virtueel netwerk dat zich expliciet richt op proefdiervrije innovaties.

Fonds proefdiervrije innovaties

In aanvulling op de oprichting van een netwerk, stelt de Denktank voor om een fonds proefdiervrije innovaties in te stellen. Dit fonds richt zich expliciet op de ontwikkeling en gebruik van proefdiervrije innovaties, waardoor de afhankelijkheid van dierproeven afneemt. Aan dit fonds kunnen de diverse bedragen die beschikbaar worden gesteld ten behoeve van proefdiervrije innovaties – al dan niet geoormerkt – worden samengevoegd. De staatssecretaris steunt de oprichting van een dergelijk fonds. Het fonds moet daarbij een verbindende factor worden tussen de verschillende wetenschapsprogramma’s binnen onder andere NWO, ZonMw, TNO en RIVM. De staatssecretaris gaat over de oprichting van zo’n fonds overleggen met de betrokken stakeholders en neemt, op voorwaarde dat (publiek-) private partijen bereid zijn financiële middelen toe te zeggen, de aanloopkosten voor haar rekening.

(Bron foto: Omslag rapport 'Nederland internationaal toonaangevend in proefdiervrije innovaties)

Oprichting van een fonds proefdiervrije innovaties