In de afgelopen winter leidde dit beleid tot grote maatschappelijke onrust. Paarden, runderen en edelherten hadden het zwaar in de koude periode en boze burgers gooiden hooibalen over de hekken om hongerende dieren te voeren. Onder deze druk maar ook dreigementen aan het adres van boswachters besloot de provincie Flevoland de kuddes in het natuurgebied bij te voeren, in strijd met het eigen beleid. Ondertussen laat de provincie onderzoeken of met een nieuw beleidskader het beheer van de grote grazers gewijzigd kan worden.

Vroeg reactief beheer

Het advies van de International Commission on Management of the Oostvaardersplassen (ICMO2) in 2010 is het basis voor het huidige beheer van de grote grazers in de Oostvaardersplassen. De commissie stelde vast dat in de Oostvaardersplassen de begrenzing van het gebied door de mens wordt bepaald en concludeerde dat grote grazers in de Oostvaardersplassen zich bevinden tussen volledig wild en gedomesticeerd/beheerd. Deze tussenpositie die de dieren innemen betekent volgens de commissie een extra morele verantwoordelijkheid van de mens. Volledig niet ingrijpen past niet, minimaliseren van de omvang van onnodig lijden wel. De commissie ziet ‘vroegreactief beheer’ daarom als een vorm van zorgplicht. Daarbij worden dieren tijdig afgeschoten, als duidelijk is dat zij de winter niet zullen halen en zo wordt onnodig lijden beperkt.

Quick scan Dierenbescherming

Volgens de Dierenbescherming lijkt het vroeg reactief afschot om lijden van dieren te voorkomen niet consequent te worden toegepast. Ook vindt ze dat de beschuttings- en migratiemogelijkheden veel te beperkt zijn. De Dierenbescherming baseert dit niet op basis van uitvoerig wetenschappelijk maar op basis van een uitgevoerde quick scan die bestond uit een bezoek aan het gebied en bestudering van data van Staatsbosbeheer. De conclusie dat het vroeg reactieve beheer niet consequent wordt toegepast ziet de provincie niet goed onderbouwd terug in de quick scan. Daarin staan wel enkele incidenten beschreven, maar die kunnen in de ogen van de provincie niet model staan voor het gehele beleid of de uitvoering daarvan.

Commissie van Geel

In februari 2017 is in de Provinciale Staten van Flevoland een initiatiefvoorstel voor het Oostvaardersplassengebied aangenomen. Op basis hiervan is een commissie ingesteld, onder leiding van Pieter van Geel, om een onafhankelijke review uit te voeren van het beleid ten aanzien van het welzijn van de grote grazers. Op basis van het advies van de Commissie-Van Geel kan de provincie een nieuwe aanpak formuleren. De leden van de commissie spreken diverse mensen en organisaties waaronder Staatsbosbeheer. Voor Staatsbosbeheer is een zorgvuldige integratie van de natuurdoelstellingen (met name Natura 2000), de mogelijkheden om de Oostvaardersplassen te beleven (Nationaal Park) en het dierenwelzijn van de konikpaarden, Heckrunderen en edelherten leidend. Staatsbosbeheer gaat er vanuit dat met de ervaringen die de afgelopen jaren opgedaan op deze drie terreinen er weer nieuwe perspectieven zullen ontstaan.

Naar verwachting komen Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland nog voor de zomer 2018 met een voorstel over het toekomstig beheer van de Oostvaardersplassen.

(Bron foto: Oostvaardersplassen_Heckrunderen_Jan Nijendijk_Wikimedia)

Voorstel toekomstig beheer van de Oostvaardersplassen in voorbereiding